100 rocznica > 1 Kompania Średzka - od utworzenia do rozwiązania

1. Kompania Średzka: Od utworzenia do rozwiązania

Oto krótka historia 1. Kompanii Średzkiej.

Środa Wielkopolska, 28 grudnia 1918 r., godz. 5.00 – 7.30.

Probostwo: narada, w której uczestniczą m.in.: ks. Mieczysław Meissner, Adam Woźny, Wincenty Jankiewicz, Edmund Bembnista, Janusz Milewski, Alfred Milewski, Jan Maria Milewski, w trakcie której podjęto decyzję o utworzeniu jednej kompanii piechoty w sile 120 ludzi, a dowództwo powierzono podporucznikowi artylerii Alfredowi Milewskiemu.

Po podjętych decyzjach Alfred Milewski wyznacza na swego zastępcę i dowódcę 1. plutonu wachmistrza podchorążego artylerii Jana Milewskiego, na dowódcę 2. plutonu kaprala podchorążego kawalerii Józefa Milewskiego (Inek), na adiutanta i oficera do zadań specjalnych bombardiera z cenzusem Witolda Milewskiego.

Stary Rynek: pełen ludzi, przybywa dowództwo 1. kompanii, Alfred Milewski przemawia wspominając o walkach w Poznaniu i o powierzeniu mu sformowania kompanii strzeleckiej, wybrano 75 strzelców po 25 do każdego plutonu, kompania przemaszerowała do Kolegiaty.

Kolegiata: kompania stanęła w nawie głównej przed wystawionym Najświętszym Sakramentem. Na wezwania ks. Mieczysława Meissnera klęcząc złożyła przysięgę na wierność Bogu i ojczyźnie.

Komenda obwodowa: ochotnicy otrzymują karabiny i bagnety oraz po 100 sztuk amunicji.

Zakład Sióstr Miłosierdzia przy Nowym Rynku: ochotnicy otrzymują prowiant.

Dworzec kolejowy w Środzie: około godz. 7:30 wyjazd pociągiem do Poznania.

 

Poznań, 28 grudnia 1918 r. - 31 grudnia 1918 r.

Przemarsz w kolumnie czwórkowej z dworca kolejowego w Poznaniu do hotelu Bazar.

Pierwsze zadanie: obrona wylotu ul. Półwiejskiej przed ewentualnymi próbami wtargnięcia saperów niemieckich do śródmieścia od strony Wildy.

Zdobycie 2 karabinów maszynowych i kilkunastu skrzyń nataśmowej amunicji.

Obsadzenie głównego urzędu pocztowo – telegraficznego przy al. Marcinkowskiego i ul. 23 Lutego z zadaniem obrony gmachu przed próbą jego odbicia przez Niemców

Przekazywanie przez harcerzy meldunków z urzędu do Bazaru.

Wycofanie kompanii do koszar przy ul. Księcia Józefa.

 

 

 

Środa Wielkopolska, 31 grudnia 1918 r. – 2 stycznia 1918 r.

Sylwester godz. 15.00 wyjazd z Poznania do Środy, gdzie powitano powstańców jako bohaterów, przemarsz na rynek i powitanie, krótkie nabożeństwo i zakwaterowanie w nowej szkole katolickiej w pobliżu poczty.

Nowy Rok nabożeństwo w kościele, wymiana 1/3 składu kompanii, liczebność kompanii wzrosła do 155 osób.

Poznań, 2 stycznia 1919 r. – 3 stycznia 1919 r.

2 stycznia powrót do Poznania.

3 stycznia zadanie obrony miasta w okolicy rozwidlenia ul. Bukowskiej i Grunwaldzkiej oraz Ogrodu Zoologicznego.

Biedrusko, 4 stycznia 1919 r. – 15 stycznia 1919 r.

4 stycznia 1919 roku, godz. 8.00 wymarsz z Poznania do Biedruska, celem zagospodarowania majątku po żołnierzach niemieckich.

W trakcie pobytu w Biedrusku Powstańcy złożyli po raz drugi przysięgę, po mszy świętej odprawionej w parafii Chojnica.

Poznań, 15 stycznia 1919 r.

15 stycznia wymarsz z Biedruska do Poznania, gdzie skierowano kompanię do koszar piechoty przy ul. Grunwaldzkiej.

Na uroczystej zbiórce kompanii nastąpiło wręczenie przez Adama Woźnego ufundowanego przez jego matkę sztandaru. Na amarantowym tle widniał wizerunek orła białego i napis „1 Kompania Średzka”.

Po uroczystości przemarsz na Dworzec Główny i odjazd o godz. 15 z minutami w kierunku Buku i Opalenicy.

Nowy Dwór, 15 stycznia 1919 r. – 31 stycznia 1919 r.

Dojazd pociągiem do Chrośnicy i przemarsz do Nowego Dworu z rozkazem zluzowania kompanii bukowskiej.

Zakwaterowanie w folwarku i we dworze w Nowym Dworze przy Zbąszyniu.

23 stycznia 1919 r. patrol w składzie: Józef (Inek) Milewski, Władysław Fiedler, Jan Stengert, Stanisław Woszak i Wojtczak, miał za zadanie rozpoznać przedmieścia Zbąszynia.

Chrośnica, 31 stycznia 1919 r. – koniec lutego 1919 r.

31 stycznia 1919 r. kompania średzka została zluzowana przez kompanię opalenicką i odmaszerowała do Chrośnicy.

1 lutego Alfred Milewski został mianowany dowódcą 3. batalionu, a Jan Maria Milewski dowódcą 1. Kompanii Średzkiej.

Skład 3 batalionu: 1. Kompania Średzka, Bukowska i Opalenicka.

 

2 lutego 1919 roku po nabożeństwie kompania została po raz trzeci zaprzysiężona.

Przesunięcie 1. Kompanii Średzkiej przez Stefanowo do wsi Perzyny.

Wycofanie jako stały odwód do wsi Chrośnica.

17 luty 2019 pomoc kompanii opalenickiej w obronie Nowej Wsi Zbąskiej.

Powrót do Chrośnicy.

Pomoc dla Łomnicy.

Powrót 1. Kompanii Średzkiej do Chrośnicy, gdzie zastało ich zawieszenie broni na podstawie zawartego rozejmu 16 lutego 1919 roku w Trewirze.

Pod koniec lutego przesunięcie 1. Kompanii Średzkiej z Chrośnicy do Zakrzewa jako odwód 3. batalionu.

1 marca wcielono 1. Kompanię Średzką do 4. Batalionu Grupy Zachodniej.

Rozformowanie w czasie pobytu w Wolsztynie.

1. Kompania Średzka w swoim powstańczym składzie przestała istnieć.

Tomasz Pawlicki

Opracowano na podstawie książki z prywatnego archiwum Pani Marii Mielcarzewicz „Przeciw pruskiemu zaborcy. Wspomnienia i listy uczestników Powstania Wielkopolskiego” ( Jan Maria Milewski – Pierwsza Kompania Średzka). Wybór i opracowanie Ludwik Gomolec i Bogusław Polak.

powrót do menu