KWATERA POWSTAŃCÓW
Kwatera Powstańców Wielkopolskich na cmentarzu średzkim ma swoją historię. Jej projektem i powstaniem zajęli się sami Powstańcy zrzeszeni w Towarzystwie Uczestników Powstania Wielkopolskiego oraz niezastąpiony ks. Mieczysław Meissner. Powstańcy przedstawili mu swój pomysł na wydzielenie kwatery, gdzie będą spoczywać powstańcy, którzy stracili życie w powstaniu, ale również gdzie oni sami chcieliby spocząć po zakończeniu życia. Ks. Mieczysław Meissner ten projekt zaakceptował i postawił swoje warunki, które należy spełnić. Określił to szczegółowo w swoim piśmie z dnia 5 grudnia 1932 r., skierowanym do Zarządu Towarzystwa Uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918-1919, a mianowicie w pkt. 5 i pkt. 7 tego pisma jasno określił wygląd poszczególnych mogił. Punkt 5 mówi, że „groby powstańców winny być gładkie to znaczy bez nasypów, nie wolno przy poszczególnych grobach stawiać pomników, wolno i winien być przy każdym grobie jednolity krzyż z drzewa /modrzew lub brzoza/ z nazwiskiem zmarłego powstańca”. Natomiast w punkcie 7 ks. M. Meissner wskazał, że „upiększenie grobów winno być wykonane jednolitymi kwiatami przez Organizację”. Do budowy Kwatery został powołany specjalny komitet, w skład którego weszli sami weterani ustalając jej statut i wymogi ściśle określające wygląd i funkcje Kwatery. Kwatera Powstańcza na średzkiej nekropolii została oddana do użytku i poświęcona 11 sierpnia 1935r.
Aby zachować te uzgodnienia wszystkie groby wykonano jednolicie według jednego projektu. Wszystkie posiadają jednolity krzyż, wprawdzie nie jest on z drzewa, lecz z trwalszego materiału, a podczas ostatniej gruntownej renowacji całej Kwatery wykonane zostały na wszystkich grobach nasadzenia jałowca.
Obecnie Kwaterą Powstańczą opiekuje się Stowarzyszenie Rodzin Powstańców Wielkopolskich w Środzie Wlkp. z pomocą służb porządkowych Usług Komunalnych Sp. z o.o. oraz młodzieży szkolnej. Ponieważ powstańcy już nie żyją Zarząd Stowarzyszenia Rodzin Powstańców Wielkopolskich nie szczędzi starań, aby uszanować wolę naszych przodków spoczywających w tym szczególnym miejscu. W opinii osób postronnych odwiedzających Kwaterę jest ona najlepiej wyeksponowaną wśród wszystkich tego typu miejsc w naszym województwie. Jednak w kilku przypadkach, potomkowie opiekujący się mogiłami powstańców nie chcą się pogodzić z wojskowym charakterem Kwatery Powstańców i nadmiernie „dekorują” mogiły, doprowadzając nawet do zniszczenia posadzonych jałowców, a także nie sprzątają starych, zniszczonych ozdób i wypalonych zniczy.
Pamiętajmy więc, że Kwatera Powstańców jest cmentarzem wojskowym, co oznacza m.in. jednolity wygląd nagrobków i ich skromność, a dla nas wszystkich stanowi ona Miejsce Pamięci Narodowej. Powinniśmy o tym pamiętać dla uczczenia czynów naszych przodków walczących o naszą niepodległość.