Andrzej Gogulski
Z życia powstańca Józefa Kamińskiego ze Środy.
Krótkie wspomnienie
Urodził się w Środzie 5 marca 1879 roku. Tutaj ukończył szkołę powszechną i wyuczył się zawodu murarza. 1 września 1901 roku przystąpił do Zjednoczenia Zawodowego Polskiego w Poznaniu, Oddział Rzemieślników i Robotników, filia robotników w Środzie. Po założeniu rodziny mieszkał przy ul. Ogrodowej 2 (obecnie 17 Września) w Środzie. Przed wybuchem II wojny światowej pracował w średzkiej Cukrowni. Kiedy wybuchło powstanie wielkopolskie 27 grudnia 1918 roku, nie pozostał obojętny, podobnie jak setki innych średzian wziął udział w powstaniu. W latach międzywojennych został członkiem Towarzystwa Uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918/19, filia w Środzie. Kiedy wybuchła II wojna światowa znalazł się na niemieckiej liście, co oznaczało, że czekają go represje ze strony okupanta. W dniu 8 grudnia 1939 roku Niemieccy żandarmi zapukali do drzwi jego mieszkania i nakazali je opuścić wraz całą rodziną. Tego wieczoru 403 mieszkańców Środy zostało wyrzuconych ze swoich mieszkań przez niemieckiego okupanta i uwięzionych w szkole podstawowej przy ulicy Lipowej. Po dwóch dniach, 10 grudnia 1939 r. Józef Kamiński tak jak pozostali średzianie przetrzymywani w szkole został wysiedlony do Generalnej Guberni. Szczęśliwie przeżył wojnę i wrócił wraz z rodziną do rodzinnej Środy, do pustego mieszkania... Wrócił też do pracy w Cukrowni, ale już w 1949 roku przeszedł na emeryturę.
Józef Kamiński przez całe życie nauczony był pracy, dbałości o rodzinę i nigdy nie odmawiał pomocy innym. Może to dziwnie zabrzmi ale dobrze znał średzki cmentarz, doskonale wiedział gdzie spoczywają jego koledzy powstańcy. Wielokrotnie odprowadzał ich w ostatniej drodze niosąc na czele konduktu sztandar Związku Powstańców Wielkopolskich. To były bardzo trudne lata PRL-u. Wykonał wiele prac na kwaterze powstańczej a także tych związanych z postawieniem skromnego chociaż pomnika na prośbę rodziny zmarłego, naprawiał też krzyże i angażował się w prace dla średzkiej kolegiaty współpracując przez lata z jej proboszczem księdzem Janem Krajewskim. Józef Kamiński jako weteran powstania wielkopolskiego nosił z dumą wspomniany sztandar Związku podczas wielu uroczystości państwowych i rocznic powstania. Był odznaczony Krzyżem Powstania Wielkopolskiego.
Powstaniec Józef Kamiński zmarł w swoim mieszkaniu na ulicy Ogrodowej, 1 stycznia 1971 roku. W ostatniej drodze towarzyszyli mu średzianie oraz odgłosy kościelnych dzwonów. Spoczął obok swoich kolegów na kwaterze powstańczej.
Cześć Jego Pamięci!
Od lat jego wnuczka Maria Kamińska zaangażowana jest w działalność Stowarzyszenia Rodzin Powstańców Wielkopolskich w Środzie.